Konsultacyjna Poradnia Anestezjologiczna

Główne zadania Konsultacyjnej Poradni Anestezjologicznej

Wizyta w Poradni Anestezjologicznej obowiązuje pacjentów oczekujących na zabieg operacyjny w naszym Szpitalu.

W czasie wizyty lekarz uzyskuje od pacjenta informacje dotyczące jego stanu zdrowia. Planowany jest wówczas rodzaj znieczulenia tak, aby do minimum zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań zarówno podczas zabiegu operacyjnego, jak i po nim, a także wstępnie zaplanować pooperacyjne leczenie przeciwbólowe. Lekarz anestezjolog zapoznaje się z dostarczoną dokumentacją medyczną oraz wynikami badań pacjenta, co pozwala możliwie najlepiej ocenić jego stan zdrowia. Po uzyskaniu wyczerpujących informacji pacjent wyraża świadomą zgodę na wykonanie proponowanego rodzaju znieczulenia.

Podstawowe informacje

Pacjent powinien zgłosić się do Poradni co najmniej 8 dni przed planowanym zabiegiem operacyjnym oraz zabrać ze sobą:

• kompletną dokumentację medyczną (dotyczącą chorób dodatkowych i pobytów w szpitalu),
• listę przyjmowanych leków,
• aktualne wyniki badań (jeżeli pacjent takie posiada),
• wyniki zleconych konsultacji specjalistycznych (jeśli miały miejsce),
• informację od lekarza prowadzącego w POZ/poradni specjalistycznej o ewentualnych przeciwwskazaniach do planowanego zabiegu/rodzaju znieczulenia.

Zalecenia anestezjologiczne:

• Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń personelu medycznego w całym okresie okołooperacyjnym.
• Podczas pobytu w szpitalu nie wolno samodzielnie zażywać żadnych leków ani suplementów diety.
• O ile lekarz nie zaleci inaczej:
  • JEDZENIE: Nie wolno jeść przez 6 godzin przed zabiegiem.
  • PICIE: Nie wolno pić przez 2 godziny przed zabiegiem (wcześniej można pić klarowne płyny – soki, wodę niegazowaną).
• Proszę zostawić w domu/na oddziale kolczyki, pierścionki, łańcuszki, zegarek itp.
• Proszę wyjąć protezy zębowe i aparaty ortodontyczne oraz zdjąć szkła kontaktowe na czas zabiegu.
• Zaleca się, aby na cztery tygodnie przed znieczuleniem powstrzymali się Państwo od picia alkoholu i palenia tytoniu.
• Zalecany jest umiarkowany wysiłek fizyczny dostosowany do Państwa możliwości. Zaleca się, aby przed planowanym zabiegiem codziennie przez minimum 30 minut wykonywać ćwiczenia fizyczne o umiarkowanym natężeniu, takie jak na przykład szybki spacer.
• Rano przed operacją należy wykonać toaletę całego ciała i dokładną toaletę jamy ustnej.
• W ciągu 24 godzin po znieczuleniu nie wolno prowadzić pojazdów, obsługiwać urządzeń mechanicznych, spożywać alkoholu ani palić papierosów. Wskazane jest również powstrzymanie się od podejmowania życiowo ważnych decyzji.

RODZAJE ZNIECZULEŃ

Znieczulenie ogólne (narkoza)

Dożylne lub wziewne – wyłącza świadomość i zdolność odczuwania bólu w całym organizmie. Pacjent od początku do końca znieczulenia ogólnego znajduje się w stanie podobnym do głębokiego snu. Wprowadzenie w taki stan osiąga się przez dożylne podanie odpowiednich leków. W większości przypadków konieczne jest wprowadzenie rurki intubacyjnej do tchawicy. Tą drogą prowadzone jest oddychanie, a także podtrzymywane jest znieczulenie za pomocą mieszaniny tlenu/powietrza i wziewnych środków znieczulających. Potrzebne leki, płyny, a jeżeli istnieją wskazania, również preparaty krwi, pacjent otrzymuje przez uprzednio założony do żyły wenflon.

Znieczulenie przewodowe (regionalne)

Ten rodzaj znieczulenia wyłącza przewodzenie bodźców bólowych z rany operacyjnej do mózgu. Nie ma wówczas potrzeby podawania tak dużej ilości środków znieczulających działających na cały organizm – wystarczają jedynie niewielkie dawki leków nasennych i/lub uspokajających. Zaletami znieczulenia przewodowego są zachowanie świadomości i własnego oddechu przy całkowitej bezbolesności, a tym samym mniejsze ryzyko powikłań w porównaniu ze znieczuleniem ogólnym – mała dawka pojedynczego leku miejscowo znieczulającego oznacza małą toksyczność. W znieczuleniu ogólnym stosuje się kombinację wielu leków dożylnych i wziewnych.

Blokada zewnątrzoponowa lub podpajęczynówkowa, polegająca na punkcji w odpowiednim odcinku kręgosłupa, pozwala na wykonanie operacji kończyn dolnych, bioder lub niektórych zabiegów w obrębie brzucha.

Blokada nerwów obwodowych i splotów nerwowych – polega na podaniu środka znieczulającego w okolicy splotów lub pni nerwowych unerwiających daną okolicę ciała, np. blokada splotu barkowego wyłącza czucie bólu w obrębie kończyny górnej. Efektem tego rodzaju znieczulenia jest także utrzymywanie się działania przeciwbólowego w okresie pooperacyjnym.

Znieczulenie odcinkowe dożylne – podanie dożylne leku miejscowo znieczulającego poniżej opaski uciskowej, po jej zaciśnięciu, wyłącza czucie bólu w tej okolicy.

Działania niepożądane i powikłania związane ze znieczuleniem

Zabiegom medycznym zawsze towarzyszy ryzyko. Stopień ryzyka zależy od wielu czynników, między innymi od: choroby podstawowej, chorób towarzyszących, stanu ogólnego i wieku chorego, rozległości i miejsca planowanej operacji, jej nagłości, rodzaju znieczulenia, a wreszcie od doświadczenia i wyszkolenia zespołu leczącego. Mimo starań mających na celu ograniczenie ryzyka zawsze mogą pojawić się działania niepożądane lub powikłania. Należy podkreślić, że w zdecydowanej większości przypadków powikłania są następstwem zaburzeń wywołanych przez chorobę podstawową lub schorzenia towarzyszące.

Działania (reakcje) niepożądane to niezamierzone i niespodziewane zdarzenia, które pojawiają się w trakcie leczenia. Nie stanowią one istotnego zagrożenia dla życia i zdrowia oraz w krótkim czasie ustępują, najczęściej bez leczenia:

• krwiaki podskórne, obrzęk oraz stan zapalny w miejscu wkłucia do żyły,
• ból gardła i chrypka związane z wprowadzeniem rurki intubacyjnej do tchawicy,
• pooperacyjne nudności i wymioty,
• przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego,
• zaczerwienienie skóry, wysypka i świąd jako reakcja alergiczna na stosowane leki,
• przemijające utrudnienie w samodzielnym oddawaniu moczu, co wymaga wprowadzenia cewnika do pęcherza moczowego.

Powikłania to bardzo rzadko występujące zdarzenia, które negatywnie wpływają na stan pacjenta i zazwyczaj wydłużają czas jego pobytu w szpitalu:

• uszkodzenie zębów w trakcie wprowadzania rurki intubacyjnej do tchawicy, szczególnie w przypadku ruchomych zębów i paradontozy,
• uszkodzenie strun głosowych lub tchawicy,
• przedostanie się treści żołądkowej do płuc z następowym zapaleniem płuc,
• ciężka reakcja uczuleniowa przyjmująca postać wstrząsu anafilaktycznego,
• niewydolność oddechowa,
• zaburzenia rytmu serca, z zatrzymaniem krążenia włącznie, w następstwie którego może dojść do uszkodzenia mózgu, a nawet zgonu,
• powikłania zatorowo-zakrzepowe,
• udar mózgu,
• hipertermia złośliwa – bardzo rzadko,
• popunkcyjne bóle głowy po znieczuleniu przewodowym,
• krwiak przestrzeni zewnątrzoponowej – bardzo rzadko,
• zakażenia miejscowe i ogólne,
• zaburzenia czucia, porażenia i niedowłady,
• uszkodzenia nerwów i naczyń,
• utrata przytomności, drgawki,
• odma opłucnowa.

Znaczne nasilenie ww. zaburzeń może w skrajnych przypadkach prowadzić do konieczności leczenia w Oddziale Intensywnej Terapii.

Również zabiegi towarzyszące (założenie cewnika do żyły centralnej czy tętnicy), wykonywane przy niektórych zabiegach, niosą ze sobą ryzyko wystąpienia powikłań, takich jak uszkodzenie nerwów i naczyń, zakażenie miejscowe i uogólnione, powikłania zakrzepowo-zatorowe, krwiaki czy odma opłucnowa.

Ciężkie, zagrażające życiu powikłania podczas znieczulenia zdarzają się jednak niezwykle rzadko. Właściwe przygotowanie pacjentów, przestrzeganie standardów anestezjologicznych oraz współczesne metody znieczulenia pozwalają zapobiec wystąpieniu powikłań i umożliwiają bezpieczne przeprowadzenie Pani/Pana przez zabieg/badanie.

Ból pooperacyjny

Występujące śródoperacyjne uszkodzenie tkanek wywołuje ból. Nasilenie dolegliwości zależy od rodzaju i rozległości operacji. Dlatego przed zabiegiem, w jego trakcie lub po nim stosuje się odpowiednie metody leczenia bólu:

• podawanie leków przeciwbólowych dożylnie, podskórnie lub domięśniowo, we wlewie ciągłym lub przerywanym,
• znieczulenie zewnątrzoponowe – wprowadzenie do pleców (do przestrzeni zewnątrzoponowej) cienkiego cewnika, przez który podawane będą leki przeciwbólowe,
• blokady nerwowe – podawanie leków przeciwbólowych w okolicy nerwów lub splotów nerwowych w sposób ciągły lub przerywany.

Leczenie przeciwbólowe może powodować działania niepożądane: nudności, wymioty, nadmierną senność, zaparcia, świąd skóry oraz reakcje uczuleniowe. Należy poinformować personel medyczny, jeżeli zauważy Pani/Pan u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy.